AchitofelDe wijsdwaze Achitofel

Het is dat het in de Bijbel staat, anders zou je het niet geloven. Je bent de belangrijkste adviseur van de koning. Je bent zo wijs dat jouw woord even zwaar weegt als een profetenwoord1 . En je heet Achitofel: Broer van de dwaasheid. Gaven zijn ouders hem die naam? Of zijn 'vriendjes' om hem te pesten omdat hij het knapste jongentje van de klas was. Hoe dan ook, toen hij de topadviseur van koning David was heette hij nog altijd Achitofel2. Zijn naam had hij niet mee, zijn oordeel des te meer.

Behalve die ene keer, toen hij de zijde van Absolom koos. Vergiste hij zich toen? Zag hij de dingen minder scherp? Integendeel! Hij zag en hoorde scherper dan ooit. Meer dan David lief was. Bijvoorbeeld wat David indertijd met zijn kleindochter Batseba3 had uitgehaald. Onbegrijpelijk dat een man de dag begint God te danken dat het hem aan niets ontbreekt4 en na zijn middagdutje5 bezwijkt voor de aanblik van een naakte vrouw6.  Een Hettietische nog wel die hij niet eens kent7

Terwijl hij zichzelf eerder zo had voorgehouden zich te beheersen8. Of gold dat alleen zijn tong9 en niet zijn gedachten en gevoel10. Had hij geen herinnering meer aan zijn vroegere psalm ‘In mijn overmoed dacht ik: nooit zal ik wankelen’11? Was hij dan toch zo'n man met twee verdiepingen in zijn leven? De ene waar hij mooie dingen over God en geloven kon zeggen en de andere waarin voor God geen plaats is. Nou die middag was het dakterras van zijn paleis12 heel duidelijk die andere verdieping van zijn leven, God ver weg en eigen begeerten dichtbij.

Maar ook Batseba ging bepaald niet vrij uit. Zij had, zoals het hoort, met haar maandelijkse reiniging toch even kunnen wachten tot het zowat donker was13. Ze hoefde toch niet in te gaan op de uitnodiging van de koning14! Ze wist toch dat de kans groot was dat ze niet alleen de maaltijd maar ook het bed met David zou moeten delen15! Of wilde ze juist even een bijvrouw van David zijn? Waren haar hormonen zo vlak voor haar nieuwe vruchtbare periode haar de baas16? Was Uria soms te lang van huis17?

Er was iets geknapt bij Achitofel toen hij ervan hoorde hoe David Uria ‘verwekker’ van het kind wilde laten lijken18 en toen dat niet lukte hem liet vermoorden19. Sindsdien zon hij op wraak. Jaren later had hij zich dan ook prompt bij Absolom aangesloten in zijn rebellie tegen David20 . Hem toen ook adviseerde David te vernederen door publiekelijk met zijn bijvrouwen naar bed te gaan21. Maar toen Absolom zijn voorstel om David te achtervolgen en te doden22  van geen waarde achtte na Chusai’s advies dat niet te doen23, had het leven voor Achitofel ook geen waarde meer24. Koos hij de dood in plaats van leven25. Dwaas die hij uiteindelijk was.

Achitofel, broer van de dwaasheid. Batseba, dochter van een goddelijk belofte, ver-overoma van Jezus.

Wat dwaas is in de ogen van mensen heeft God uitgekozen om wijzen te beschamen26 .


1 2 Samuel 16,23

2 1 Kronieken 27,33a

3 Hoewel niet alle Bijbeluitleggers het erover eens zijn, lijkt het toch wel juist dat Eliam, de vader van Batseba (2 Samuel 11,3) de zoon was van Achitofel (2 Samuel 23,34). Ook zijn er Bijbeluitleggers die de leeftijd van Achitofel veel lager inschatten dan overeen komt met zijn grootvaderschap(vgl. Babylonische Talmud Sanhedrin 69b, 106b).

4 Psalm 23,1b

5 2 Samuel 11,2a

6 2 Samuel 11,2b

7 David kende Batseba niet (2 Samuel 11,3a) hoewel Uria officier in het leger van Joab was (2 Samuel 11,1 en 7). Batseba was een Hethietische (2 Samuel 11,3b). Een volk dat oorspronkelijk in het Syrië van onze tijd leefde., van oorsprong afk zijn legeraanvoerders was (

8 Psalm 39,2a

9 Psalm 39,2b

10 Psalm 139,2b

11 Psalm 30,7

12 2 Samuel 11,2b

13 Hoewel de Bijbel dat niet zo duidelijk zegt is het bij de Joden van oudsher gebruik dat vrouwen zich zeven dagen na hun laatste menstruatie in de avondschemering reinigen (een mikveh nemen).

14 2 Samuel 11,4a

15 2 Samuel 11,4a

16 2 Samuel 11,4b Zoals eerder aangegeven was een vrouw tot 7 dagen na het einde van haar menstruatieperiode onrein (Leviticus 12,2). Dus zo ongeveer tot de twaalfde dag van haar maandelijkse cyclus. Dan moest zij zich reinigen. Dat is dus vlak voor het midden van haar maandelijkse cyclus waarop de eisprong plaatsvindt.

17 2 Samuel 11,6

18 2 Samuel 11,8-13

19 2 Samuel 11,14-17

20 2 Samuel 15,31

21 2 Samuel 16,21

22 2 Samuel 17,1-2

23 2 Samuel 17,7 en 14a

24 2 Samuel 17,23a

25 2 Samuel 17,23b

26 1 Korintiërs 1,27